Prakken d’Oliveira
Prakken d'Oliveira
is een advocatenkantoor dat opkomt voor de belangen van individuen en bedrijven, met bijzondere aandacht voor de rechten van de mens. Het advocatenkantoor won belangwekkende procedures tegen multinationals, zoals die van de Nigeriaanse boeren tegen het hoofdkantoor van Shell. En tegen de Nederlandse Staat, zoals de klimaatzaak van inwoners van Bonaire en de zaak waarin Greenpeace de Staat dagvaardt om onvoldoende aanpak van stikstof.
In een interview vraagt RBV de advocaten, Channa Samkalden en Elles ten Vergert, wat hen heeft doen besluiten onze mensenrechtenzaak aan te nemen.
Wat heeft jullie doen besluiten om de zaak van Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder aan te nemen?
“Toen we ons in deze zaak gingen verdiepen, werd al snel duidelijk wat een oerwoud aan regelgeving en rekensommen het Schipholdossier was geworden. Het is een systematisch probleem: een klacht hier of een bezwaar daar zet geen zoden aan de dijk, want niemand ziet door de bomen het bos nog. Het gevolg is dat omwonenden steevast het onderspit delven, de hinder neemt al jaren toe. We waren ervan overtuigd dat een zaak tegen de overheid vanwege onrechtmatige daad de enige manier was om die lijn te kunnen doorbreken. De uitdaging was om dat oerwoud aan regels en berekeningen tot de kern terug te brengen en te laten zien hoe uiteindelijk een inbreuk op fundamentele rechten het gevolg is”
De inzet van onze zaak is het mensenrecht: leven in een gezonde leefomgeving. Vliegtuigherrie geeft aantoonbare gezondheidsschade. Maar hoe zit het met de vervuiling die door de luchtvaart wordt veroorzaakt; fijnstof en ultra fijnstof?
”De zaak gaat wel degelijk ook over uitstoot. Wij hebben aan de rechtbank uitgelegd dat uitstoot van gevaarlijke stoffen en de bijdrage van Schiphol aan klimaatverandering óók onrechtmatig zijn. Maar primair richt de zaak zich op de geluidoverlast. Ten eerste omdat dat een heel acuut probleem is waar omwonenden mee kampen. En ten tweede omdat daar een duidelijk juridisch kader geldt, waar de Staat zich gewoon niet aan houdt. Maar je moet natuurlijk ook naar het geheel kijken: de ernstige hinder die het vliegverkeerveroorzaakt en de schadelijke gevolgen ervan voor mensen, milieu en klimaat. Die combinatie laat des te meer zien dat de maat van Schiphol echt niet meer van deze tijd is”
Het mantra: ‘Schiphol is van groot belang voor onze economie’; wordt keer op keer aangehaald door woordvoerders van de luchtvaartsector en de overheid heeft dit overgenomen. Houdt dit in dat de economie dan altijd boven het welzijn van de omwonenden van Schiphol gaat?
”Burgers hebben recht op respect voor de persoonlijke leefomgeving. Dat ziet ook op de woning, en op het recht om daar niet te worden blootgesteld aan ernstige (geluid)overlast. Dat recht is niet onbeperkt; het belang van het economisch welzijn kan meebrengen dat burgers een inmenging met hun persoonlijke levenssfeer moeten dulden. De Staat moet dan een belangenafweging maken. Je mag dan verwachten dat de Staat goed onderzoekt wat precies de economische impact is van groei of krimp, en hoe zich dat verhoudt tot de ‘schade’ van de hinder en uitstoot. Wij vonden het schokkend om te zien dat de Staat die balans nooit goed in kaart heeft gebracht. Hopelijk hebben we dat ook goed aan de rechter duidelijk kunnen maken”
De burger, maar ook het bedrijfsleven moeten zich voor alles houden aan wettelijke regels die zijn opgesteld op het gebied van geluid, vervuiling en gevaar. Waarom staat de luchtvaart boven die wet?
”De luchtvaart staat daar niet boven. Je ziet wel dat er voor Schiphol steeds uitzondering op uitzondering is gecreëerd. En dat wetten die de omwonenden zouden moeten beschermen, simpelweg niet worden nageleefd. Gelukkig hebben we ook nog de rechter die op de naleving van wetten toeziet. Het zou niet de eerste keer zijn dat de Staat door de rechter wordt teruggefloten”