Lawaai

Percentage inwoners in de omgeving van Amsterdam Airport Schiphol van 18-64 jaar en 65 jaar en ouder dat ernstige geluidhinder door vliegverkeer ervaart in 2020 (bron GGD/GHOR uit het rapport ‘Belevingsonderzoek geluidshinder en slaapverstoring luchtvaart 2020’)
Percentage inwoners in de omgeving van Amsterdam Airport Schiphol van 18-64 jaar en 65 jaar en ouder dat ernstige slaapverstoring door vliegverkeer ervaart in 2020 (bron GGD/GHOR uit het rapport ‘Belevingsonderzoek geluidshinder en slaapverstoring luchtvaart 2020’)

De civiele procedure tegen de Staat heeft als doel gezondheidsschade en verstoring van woongenot door vliegtuigverkeer te voorkomen.

Daarom richt RBV zich op de thema’s: Lawaai, Vervuiling, Gevaar en Klimaat.

Lawaai

De hoeveelheid vliegtuiglawaai, die bewoners rond Schiphol over zich heen krijgen, is ziekmakend. Inmiddels ondervinden meer dan 220.000 omwonenden ernstige hinder van het vliegtuiglawaai. Onderzoeken van de GGD/GHOR en RIVM  laten keer  op keer zien, dat de voortdurende geluidhinder effect heeft op de gezondheid  van de omwonenden in de Schipholregio. Voortdurende stress leidt tot een hoge bloeddruk en geeft een grotere kans op hartproblemen En ernstige slaapverstoring is zeker niet goed voor de gezondheid.

> Lawaai is meer dan een jaargemiddelde 

Voor de Staat is lawaai een jaargemiddelde, maar de hinder bestaat ook uit andere hinderfactoren.

  • Hinder bestaat ook uit pieklawaai. Je hoort een vlieguig aankomen, het geluid zwelt aan,  dan is daar die harde piek, en dan ebt het geluid weer weg. Om vervolgens weer aan te zwellen door het volgende vliegtuig. Met weer een piek.
  • Hinder bestaat ook uit het aantal vliegbewegingen. Hinder is niet alleen het lawaai dat één vliegtuig maakt, maar ook het aantal dat overvliegt. Die deken aan lawaai zorgt ervoor dat je je niet meer kan ontspannen. Dat sloopt een mens. 
  • Hinder bestaat ook het ontbreken van rustmomenten. Het ontbreken van rustmomenten put je uit. Je lichaam kan zich niet meer herstellen van het constante lawaai. Rustmomenten zijn nodig voor herstel. 

Uit alle onderzoeken blijkt dat het niet mogelijk is om effectief te sturen op een vermindering van ernstige hinder door alleen uit te gaan van een jaargemiddelde.

De andere hinderfactoren moeten zeker ook worden meegenomen, anders kan de schending van artikel 8 EVRM niet worden beëindigd.

In het vonnis van maart 2024 heeft de rechtbank de hinderfactoren niet mee gewogen.

 

EIS In het hoger Beroep

RBV eist van de Staat de aanvullende hinderfactoren te betrekken in de belangenafweging, anders kan de schending van artikel 8 van het EVRM niet worden beëindigd. 

 

> ZIJN ‘STILLERE’ VLIEGTUIGEN EEN OPLOSSING? NEE!

 Het probleem is dat omwonenden een klein verschil in geluidssterkte niet waarnemen. Of een vliegtuig met 78 decibel overkomt of met 76 decibel: een mens kan het verschil niet waarnemen. Maar de computermodellen houden geen rekening met die menselijke maat: ze doen alsof een mens wél minder hinder ervaart van een vliegtuig dat 2 decibel stiller is. Dus als alle vliegtuigen gemiddeld 2 decibel stiller worden, mag van de computer het aantal vliegtuigen dat overkomt omhoog. Dus de deken van lawaai wordt alleen maar dikker.

Het predicaat ‘stiller’ bestaat alleen in rekenmodellen en wordt ten onrechte gebruikt om verdere groei mogelijk te maken.

 

> WHO richtlijnen zijn met reden opgesteld

De Luchtvaartnota bevat geen normen om de gezondheid van omwonenden voldoende te beschermen, terwijl de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) dringend adviseert dit wel te doen.

Blootstelling aan geluid dat afkomstig is van de luchtvaart  mag uit oogpunt van gezondheid, zo geeft de WHO aan, niet hoger zijn dan 45 dB Lden (overdag) en 40 dB Lnight (’s nachts). Rond Schiphol wonen 1,4 miljoen mensen die worden blootgesteld aan aanzienlijke hogere geluidsniveaus. Het feit dat de richtlijnen van de WHO niet worden gerespecteerd, is zorgwekkend. De WHO-adviezen met betrekking tot geluid en luchtkwaliteit zijn bedoeld om de volksgezondheid te beschermen.

De WHO richtlijnen mogen dan wel geen wet zijn. Maar dat wil niet zeggen dat er uit het oogpunt van gezondheid een verplichting geldt om de richtlijnen zo goed mogelijk te benaderen. Het belang van de bevolking om niet te worden blootgesteld aan een hogere geluidbelasting weegt in dat kader zwaar.

Toch weigert de Staat deze richtlijnen zelfs maar als richtsnoer te gebruiken.

Sterker nog:

  • ze spelen op geen enkele manier een rol in het Schipholbeleid.
  • omdat ze ‘te ambitieus’ zouden zijn.
  • omdat ze ‘lastig’ zijn.
  • omdat krimp van het vliegverkeer dan onvermijdelijk wordt.

En precies dát is de echte reden

 

EIS IN HET HOGER BEROEP

RBV eist: Gezien de vastgestelde schending van art. 8 EVRM had de rechtbank, ook indien hij van mening was dat de WHO-normen niet dwingend kunnen worden opgelegd, daarom in elk geval de vordering van RBV moeten toewijzen om de verwezenlijking van die normen wel zoveel mogelijk te benaderen.

Vanuit oogpunt van gezondheid en woongenot eist RBV:

  • Een drastische vermindering van vliegtuiglawaai, door het in acht nemen van de WHO-(advies) normen voor vliegtuigherrie (45 dB Lden overdag en 40 dB Lnight ‘snachts;.
  • Vliegtuiglawaai qua bescherming gelijk behandelen als geluid van wegverkeer, spoorverkeer en industrie;
  • Maxima voor individuele blootstelling aan vliegtuiglawaai;
  • Een maximum stellen aan de piekbelasting in bewoond gebied, zowel overdag als in de (randen van de) nacht.

De minister zou de volgende maatregelen kunnen treffen:

  • Een significante reductie van het aantal vliegbewegingen;
  • Stoppen met nachtvluchten (van 23.00 tot 07.00 uur);
  • Robuuste adempauzes bij het baangebruik in de randen van de nacht en tijdens piekperioden;
  • Een verbod op het gebruik van vier banen tegelijkertijd.

*Het bewoonde gebied in de omgeving van Schiphol moet volgens de wet worden beschermd tegen bovenmatige vliegtuigherrie. Voor 35 plaatsen, verspreid over een bewoond gebied rond Schiphol, geldt een wettelijk maximum voor de jaarlijkse vliegtuigherrie. Op een aantal plaatsen worden die maxima al vijf jaar achtereen overschreden. De minister wilde aanvankelijk dit systeem afschaffen omdat ’t de groei van het vliegverkeer beperkt. Het kabinet heeft inmiddels besloten dit systeem voorlopig in stand te houden voor maximaal 460.000 vluchten.